Minh Triều Thập Tam Lăng (I)

Du khách tới Bắc Kinh, ngoài những thắng thắng cảnh trong thành phố như Tử Cấm Thành, Di Hòa Viên, Thiên Đàn, thế nào cũng sẽ có dịp viếng thăm vùng phụ cận với Vạn Lý Trường Thành và đặc biệt là Thập Tam Lăng, quần thể lăng mộ 13 vua đời Minh, cách thủ đô chừng 50 km về phía Tây Bắc.

Tọa lạc trong vùng thung lũng núi Vạn Thọ, Thập Tam Lăng đã được tổ chức UNESCO của Liên Hiệp Quốc công nhận là Di Sản Văn Hóa Thế Giới vào năm 2003.

Ming Dynasty Tombs

Ming Dynasty Tombs

Triều đại nhà Minh, khởi đầu từ năm 1368 sau khi Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương (hiệu Hồng Vũ) đánh bại nhà Nguyên, truyền 16 đời đến năm 1644, tổng cộng 277 năm. Trước đó 2 năm, triều đình chinh chiến liên miên với quân Mãn Thanh, bày ra sưu cao thuế nặng khiến muôn dân cùng quẫn, đói khát, trong khi giới quý tộc vẫn sống rất sung túc.

Thủ lĩnh khởi nghĩa Lý Tự Thành được đông đảo nông dân ủng hộ đã đưa quân về tấn công Bắc Kinh khiến hoàng đế cuối cùng của nhà Minh là Minh Tư Tôn Chu Do Kiểm (hiệu Sùng Trinh) phải thắt cổ tự tử trong Tử Cấm Thành.

Thập Tam Lăng gắn liền với tên tuổi của Minh Thành Tổ Chu Đệ, vị vua thứ ba của nhà Minh, con thứ tư của Chu Nguyên Chương. Sau 30 năm trị vì, Chu Nguyên Chương qua đời vào năm 1398, lập con trưởng làm thái tử nhưng vị thái tử này mất sớm nên ngôi vua về cháu đích tôn là Chu Doãn Văn (Minh Huệ Đế).

Hoàng Đế Hồng Vũ

Emperor Hongwu

Tuy nhiên, nội chiến xảy ra liên miên vì các con của  Chu Nguyên Chương đều tỏ ra không phục Huệ Đế và dấy binh dành ngôi. Được sự trợ giúp của bá quan văn võ trong triều, Huệ Đế đánh bại 5 ông chú của mình; ngoại trừ Yên Vương Chu Đệ, khi đó 38 tuổi, là người được sử xưa mô tả là có diện mạo oai phong, đa mưu, túc trí, quyết đoán, biết trọng dụng người tài và được thủ hạ kính trọng. Chu Đế từng lập nhiều chiến công hiển hách cùng vua cha trong thời kỳ chinh chiến với quân Mông Cổ, năm 20 tuổi, ông được trấn giữ Yên Kinh, tức Bắc Kinh bây giờ. Sau khi vua cha băng hà, Chu Đệ giả điên và rút vào hậu trường, ngoài bộ tỏ ra không liên can đến những cuộc tranh giành quyền bính, nhưng kỳ thực vẫn ngấm ngầm tuyển binh mã.

Sau khi Huệ Đế lên ngôi được 4 năm, Chu Đệ biết thời cơ đã đến, binh lực đã hùng mạnh nên đem quân về kinh đô, lúc đó đặt tại Nam Kinh (nay thuộc Giang Tô) cướp ngôi từ cháu mình Huệ Đế, khiến Huệ Đế phải thiêu hủy hoàng cung và trốn chạy.

Vào mùa hạ năm 1402, Chu Đệ lên ngôi lấy hiệu là Vĩnh Lạc, Minh Thành Tổ Chu Đệ quyết định rời đô từ Nam Kinh về Bắc Kinh, vừa để đề phòng các thế lực thân Huệ Đế (mới mất ngôi, khi đó không rõ tung tích ra sao), phần tránh quân Mông Cổ ở phía Nam.

Hoàng Đế Chu Đệ

Emperor Yongle

Ngoài ra, theo sử cũ, còn có 23 hoàng hậu, 1 quý phi và 10 hoàng phi được an táng tại đó, có nhiều người bị tuẫn táng (chôn sống) theo phong tục của các hoàng đế đầu thời nhà Minh.

Ròng rã trong 235 năm, khu lăng tẩm này được dựng trên một diện tích hơn 40 km vuông, với tường thành bao bọc (tổng độ dài 40 cây số) với chiến lược dễ phòng thủ, khó tấn công.

Dừng chân trước chiếc cổng đá vào lăng xây năm 1540 với vóc dáng bề thế: cao 14 mét và rộng 19 mét, được gìn giữ khá nguyên vẹn cho đến nay, du khách bất giác có suy nghĩ: đây thực sự là một Tử Cấm Thành thứ hai, uy nghi không kém gì Cung Cấm tại Bắc Kinh.

Lăng của mỗi hoàng đế nằm trên một gò núi, bốn bề là cây cối tốt tươi, rất “chuẩn” và hòa hợp với thiên nhiên về mặt Phong Thủy; các lăng mộ nằm theo hướng Bắc – Nam, nối với nhau bằng một con đường mang tên Thần Lộ dài chừng một dặm (1,7 cây số), nằm giữa hai rặng núi Hổ Sơn và Long Sơn.

Silk Burning Stove, Ming Dynasty Tombs

Silk Burning Stove, Ming Dynasty Tombs

Hoàng Linh

Photos: 1. Official court painting of the Hongwu Emperor (reigned 1368-1398 AD), Ming Dynasty, China. Hardouin.  2. Emperor Yongle of Ming Dynasty China, 14th-17th Century, Palace Painter. 3. The Ming Dynasty Tombs, Beijing, 2007, Andrew Bell. 5. Silk Burning Stove, The Ming Dynasty Tombs, Beijing, 2009, Mlogic. Featured Image: Chinese Xin Shape Jewelry from Ming Dynasty, 2010, Mlogic.

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s