Little Match Seller

Cô Bé Bán Diêm – The Little Match Girl

Portrait of Hans Christian Andersen

Hans Christian Andersen, Author

Hans Christian Andersen (1805-1875), nhà thơ, tiểu thuyết gia Đan Mạch, nổi tiếng với những truyện cổ tích viết cho thiếu nhi. Tuy nhiên, những tác phẩm tiêu biểu nhất của ông đều có nội dung sâu sắc, gây ấn tượng sâu sắc, và thực chất là dành cho người lớn thì đúng hơn.

Trong số ấy, phải kể đến “Cô Bé Bán Diêm” (Tiếng Đan Mạch: Den Lille Pige med Svovlstikkerne, Anh Ngữ: “The Little Match Girl – The little girl with the matchsticks”, – tựa đề nguyên thủy: “Cô Gái Bé Nhỏ với Những Que Diêm”), một kiệt tác chỉ bó gọn trong chừng nửa trang báo, đã để lại những giọt nước mắt thương cảm và những cảm xúc về lòng trắc ẩn trong lòng nhiều thế hệ độc giả.

Với nội dung đơn giản, lấy một mô-típ (ý tưởng) về một cô bé nghèo khổ phải đi bán diêm giữa tiết đông giá buốt để rồi từ giã cõi đời trong đêm giao thừa. “Cô Bé Bán Diêm” là lời phê phán nghiêm khắc trước sự thờ ơ, lạnh lẽo của con người trước nỗi thống khổ của đồng loại.

Có kết cục tưởng chừng không có hậu như những câu chuyện cổ tích thông thường khác, nhưng tác giả đã có dụng ý khi để cô bé “rời bỏ vĩnh viễn thế giới đen tối này trong vòng tay của bà”, mà “nào có ai biết rằng, cô đã nhìn thấy bao cảnh tuyệt vời, được bao phủ bởi bao vầng sáng” trên cõi thiên đàng của Thiên Chúa.

Một thế kỷ rưỡi từ khi ra đời, “Cô Bé Bán Diêm” đã được dựng thành phim, kịch, nhạc kịch và  ca khúc. Không biết bao nhiêu lần và thông điệp của tác phẩm, đến giờ, vẫn không phai nhạt!

Giao thừa năm ấy trời thật lạnh và tuyết rơi xối xả. Trời đã xế chiều, trong bóng tối và giá lạnh, một em bé đầu trần, chân đất cùng những gói diêm vẫn lang thang dọc phố mặc cho những bông tuyết rơi đầy trên mái tóc hoe vàng xõa ngang vai. Đôi giày quá rộng vốn là của mẹ, một chiếc đã bị cuốn theo bánh cỗ xe song mã lướt nhanh khi em băng qua phố, chiếc kia thì một thằng bé lấy đi.

Hans Christian Andersen, Copenhagen

Hans Christian Andersen, Copenhagen

 Các cửa sổ đã sáng đèn và mùi ngỗng quay thơm lừng tỏa ra. Bé vẫn biết hôm nay là giao thừa nhưng không dám về nhà, chắc bố sẽ đánh đòn vì cả ngày chưa bán được lấy một xu, với lại ở nhà nào có hơn gì, nó chỉ có mỗi cái mái dột nát mặc cho gió rít. Cuộn người trong góc giữa hai ngôi nhà nhưng tay chân vẫn đóng băng vì lạnh, em chợt nghĩ biết đâu bật diêm lên sẽ tốt hơn, chí ít cũng có thể sưởi ấm những ngón tay. Que thứ nhất bật lên, hơ tay trên ngọn lửa ấm áp sáng bừng như cây nến nhỏ, em tưởng mình đang ngồi trước chiếc lò sưởi sắt to với chân đế và tháp trang trí bằng đồng. Lửa vụt tắt, lò sưởi biến mất, chỉ còn lại trong tay em là nửa que diêm cháy dở.

 Cô bé bật que diêm thứ hai, bức tường trước mặt bỗng trở nên trong suốt, bé nhìn thấy trong nhà là một bàn ăn phủ khăn trắng như tuyết với con ngỗng quay nhồi táo và mận khô đang bốc hơi nghi ngút. Và lạ kỳ chưa! con ngỗng bỗng từ trên đĩa nhảy xuống, lạch bạch tiến về phía em với dĩa và dao cắm ở ngực. Bỗng que diêm phụt tắt, chẳng còn gì ngoài bức tường dày tối tăm, ẩm ướt và lạnh lẽo ngay trước mặt.

 Bé bật một que diêm nữa, và thấy mình đang ngồi dưới cây thông Noel trang hoàng dây nến và tranh rực rỡ. Với tay về phía cây thông, que diêm tắt lịm, em thấy ánh nến bay lên cao, cao mãi trông như những vì sao. Rồi một vì sao rơi xuống, “Ai đó đang từ giã cõi đời”, em bé nghĩ vì nhớ đến lời bà, người duy nhất yêu quý mình trên cõi đời này.

 Cô bé bật que diêm thứ tư, ánh sáng bỗng bao trùm, giữa vầng sáng, bà đang đứng đó, mỉm cười hiền hậu và âu yếm. “Bà ơi!”, em khóc nấc lên, “Bà mang cháu đi cùng nhé!. Cháu biết bà sẽ rời bỏ cháu khi que diêm cháy hết, bà sẽ biến mất như chiếc lò sưởi ấm áp kia, như chú ngỗng quay và cây thông rực rỡ”. Em vội vàng cho cả gói diêm vào ngọn lửa, ánh sáng bừng lên còn hơn cả vầng dương và bà trông như chưa đẹp lão, cao lớn đến thế bao giờ. Bà ôm em trong vòng tay rồi cả hai cùng bay lên, trong ánh sáng và niềm hân hoan, xa dần mãi mặt đất, đến với Chúa, đến nơi không còn đói khát và nỗi khổ đau.

Hans Christian Andersen Statue - Central Park, NYC

Hans Christian Andersen Statue – Central Park, NYC

 Rạng sáng hôm sau, người ta thấy cô bé đáng thương đang ngồi tựa vào tường, má ửng hồng, nụ cười nở trên môi. Em đã chết cóng, tay vẫn nắm chặt những que diêm, một nhúm đã cháy tàn. “Nó cố sưởi ấm cho mình”, mọi người nói mà không biết được những gì đẹp đẽ em đã nhìn thấy cũng như cõi thiên đàng mà em cùng đến với bà. 

Hoàng Linh

Photos:

1. Spook – Efteling, 2008, Jeroen Kransen. 2. A portrait of the Danish writer Hans Christian Andersen, 1869, Thora Hallager (1821-1884).  3. Hans Christian Andersen statue in Kongens Have, Copenhagen, Denmark. This statue is in the public domain because the sculptor has been dead more than 70 years, 2012, Daderot  4. HCA statue in New York City’s Central Park, 2010, Dismas.

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s