St Stephen Relic - Holy-Right

Bàn Tay Phải Thiêng Liêng

Thánh Vật của Hungary 

Một ngàn một trăm mười năm (1.110) tồn tại giữa lòng châu Âu, xứ sở Hungary – ngay từ khi mới lập quốc – đã thường xuyên trải qua những cuộc chiến chinh đẫm máu và khốc liệt.

Kể từ mốc thời gian năm 1.000, khi vị vua István (Stephen) Đệ nhất (tiếng Việt được phiên âm là Stephano) đăng quang với chiếc vương miện do Đức Giáo Hoàng Sylvester ban tặng, trên tư cách vị  vua sáng lập nước Hung Công Giáo, người đời sau vẫn thường nhớ tới ông như một thủ lĩnh anh minh, dũng mãnh của dân tộc Hung, và thời đại ông được coi như thời Nghiêu, Thuấn của Trung Hoa cổ đại.
St Stephen of Hungary
Sự hoài niệm về “Kỷ Nguyên Vàng” kéo dài 40 năm ấy được tập trung trong một bản thánh ca, có nội dung như sau:

Chúng con cầu xin Bàn tay phải của người, ngày nay vẫn còn
bên chúng con, đức quân vương thần thánh nơi góc trời
thương xót một lần nữa, dân tộc lạc loài
Cha của chúng con!
Xin cha đưa bàn tay phải hiền đức, cho chúng con
Cho chúng con qua khổ ải cùng vương miện thần thánh của người
nếu thánh giá và lời kinh của người ở bên chúng con
Thủ lĩnh muôn đời của chúng con!

Bài ca nói trên đã đả động tới hai vật quốc bảo, liên quan đến vị vua lập quốc István Đệ nhất, được coi là có sức mạnh siêu nhiên và có số phận chìm nổi như nước Hung hơn một ngàn năm qua. Đó là chiếc “Vương Miện Thần Thánh” đã nhắc đến ở trên mà số phận ly kỳ của nó có lẽ sẽ được nhắc đến với quý độc giả “Vòng Quanh Thế Giới” trong một chương trình tới và “Bàn Tay Phải Nhiệm Mầu” mà dân Hung tin rằng họ sẽ được tiếp sức mạnh từ nó những lúc hoạn nạn.

Đáng chú ý rằng, mặc dù là những vật vô tri vô giác, nhưng cả hai đều được dân Hung xưng tụng trân trọng là “thánh bảo” và được coi như những thực thể sống động. Trong dịp này, xin được tập trung vào Bàn Tay Phải, thánh tích của vua István Đệ Nhất, đã trở thành huyền thoại với những thăng trầm của nó.

Lần giở lại từng trang lịch sử Hungary, sau khi các bộ lạc Hung định cư ở vùng đất ngày nay có tên là Magyarország (tức Hungary, theo cách gọi của người Hung) vào năm 896, István lên ngôi sau cái chết của thân phụ ông – Vương Công Géza – vào năm 997 và trong 3 năm sau đó, ông đứng đầu nước Hungary trên cương vị một vương công. Đầu năm 1.000, István đăng quang và trở thành vị vua đầu tiên của nước Hung cho đến khi mất ngày 15tháng 8 năm 1038. Năm 1083, ông được Giáo Hội La Mã phong thánh và là vị thánh đầu tiên của Vương Triều Árpád (Hung).

Theo truyền thuyết, sự ra đời của Thánh István được báo trước bởi những giấc mơ kỳ diệu. Trong một giấc mơ của vương công Géza, một thiên thần đã xuất hiện và báo rằng chẳng bao lâu nữa, ông sẽ có một đứa con trai và con ông sẽ hoàn thành công việc kiến tạo đất nước mà Géza đã bắt đầu. Thân mẫu của Thánh István cũng có một giấc mơ rất lạ kỳ. Trong mơ, một người đàn ông hiện ra nói với bà: “Bà hãy tin Chúa và tin rằng bà sẽ sinh một người con trai, con bà sẽ là người đầu tiên được mang vương miện tại xứ sở này và sẽ trị vì trên cương vị một ông vua”.  Khi hỏi tên, người đàn ông đáp: “Tên tôi là István”.Holy Crown of St Stephen

Qua đời vào năm 1038 sau 4 thập niên soi lối, chỉ đường cho quốc gia Hungary, thi thể của vua István Đệ nhất được ướp và đặt trong một quan tài đá cẩm thạch tại Nhà thờ Đức Bà ở cố đô Székesfehérvár. Bốn mươi lăm (45) năm sau, khi vua László, một vị vua lớn khác trong lịch sử Hung, làm lễ phong thánh cho vua István, chiếc quan tài đá được mở ra và khi đó, người ta mới nhận ra là bàn tay phải của ông không còn nữa! Vậy nó biến đi đâu?

Số là, ngay sau khi vua István tạ thế, nước Hung đã trải qua 40 năm gian nan thù trong, giặc ngoài. Sợ thi thể của nhà vua bị tổn hại, người ta đã đưa ông xuống hầm mộ ngầm dưới lòng nhà thờ và trong dịp đó, bàn tay phải của ông, vốn được coi là có sức mạnh siêu nhiên và kỳ bí, đã bị tách rời khỏi thân thể nhà vua và đặt tại kho bạc của nhà thờ. Người canh kho bạc khi ấy, ông Merkur, đã đánh trộm bàn tay và giấu tại điền trang của mình ở vùng Bihar (hiện nay thuộc Romania).

Được biết tin này, vua László đã đích thân đến tìm Merkur tại nhà ông ta và tha tội cho tay trộm này. Ngay tại địa điểm nơi bàn tay được tìm thấy, để tưởng nhớ vị vua lập quốc Hung và để bàn tay có một “chỗ nương thân” xứng đáng, vua László đã lập ra một tu viện mang tên Thánh Bàn Tay Phải và thành phố quanh tu viện này cũng được lấy tên đó.

Statue of St Stephen in BudapestSự sùng bái công khai và chính thức Bàn Tay Phải khởi đầu từ đó. Trong nhiều thế kỷ thời Trung Cổ, các tín đồ Công Giáo Hung và nước ngoài đã không ngừng hành hương về tu viện Thánh Bàn Tay Phải để chiêm ngưỡng thánh tích của vua István vì tương truyền, nó có tác dụng chữa bệnh một cách kỳ diệu. Từ thế kỷ XV, Bàn Tay Phải rời tu viện và bắt đầu những chuyến ngao du đầy kịch tính và éo le của nó.

Thoạt đầu, bàn tay phải được chuyển đến cố đô Székesfehérvár, rồi “xuất ngoại” sang Bosnia (khi Hung bị Thổ Nhĩ Kỳ thống trị), rồi bị người Thổ cướp đi. Về sau, năm 1590, các thày tu dòng Dominika ở Dubrovnik (Nam Tư) mua lại nó từ các thương gia và Bàn tay phải lưu lại ở đó trong vòng gần 200 năm. Phải chờ đến thời nữ hoàng Maria Theresa của Đế Chế Áo – Hung: khi được biết nơi cất giữ của Bàn Tay Phải, bà đã không quản ngại những gian nan trong ngoại giao để giành lại nó và vì thế, từ năm 1771, Bàn Tay Phải được trao trả tại Áo, rồi hồi hương về Budapest.

Năm 1818, lần đầu tiên, một đám rước trọng thể Bàn Tay Phải của Thánh István được tổ chức và 120 năm sau, nhân kỷ niệm 900 năm ngày mất của vị vua lập quốc Hungary, để tưởng nhớ vị vua vĩ đại này, trong một đạo luật, Quốc Hội Hungary đã tuyên bố 20-8, ngày ông được phong Thánh, là Quốc Khánh Hung và trong dịp đó, một lễ hội kỳ vĩ được tổ chức và người ta rước Bàn Tay Phải đi một vòng để cư dân Hung có dịp chiêm ngưỡng.

Tuy nhiên, số phận chìm nổi của Bàn Tay Phải chưa chấm dứt! Thời Đệ Nhị Thế Chiến, thánh vật này cùng nhiều báu vật của vua István trong lễ đăng quang năm 1000 đã bị lấy đi và giấu trong một hang ngầm tại thành phố Salzburg (Áo). Quân đội Hoa Kỳ, khi vào Áo, đã tìm thấy những báu vật này và trao lại cho vị giám mục Salzburg gìn giữ. Đúng vào Quốc Khánh Hung năm 1945, ba thành viên của phái bộ quân sự Mỹ đã trao trả lại cho Hungary và nước Hung vừa thoát khỏi ách phát-xít, lần đầu tiên, được thấy lại Bàn Tay Phải thiêng liêng.

Trong gần 40 năm dưới thể chế cộng sản ở Hung, Bàn Tay Phải được cất giữ tại Đại Giáo Đường mang tên Thánh István ở thủ đô của Hungary, trong két sắt của vị tổng giám mục địa phận Budapest, và không được hiện diện trước dân chúng. Phải đợi đến dịp Quốc Khánh năm 1987, khi tiến sĩ thần học, Đức Hồng Y Páskai László, tổng giám mục địa phận Esztergom, long trọng làm lễ ra mắt Thánh Bàn Tay Phải tại Vương Cung Thánh Đường Budapest. Từ đó, bảo vật này của Hungary mới lại được trưng bày công khai trước các tín đồ Công Giáo và đông đảo du khách quốc tế đến thăm thủ đô Budapest.

Main alter of St Stephen Basilica in BudapestSự sùng bái Bàn Tay Phải của dân Hung, cho đến nay, dường như vẫn không giảm. Gần đây nhất, báo chí Hung có đưa tin một người thủ thư, sau khi bị mất bàn tay phải trong một tai nạn xe hơi, đã xin phép để cấy bản từ Bàn Tay Phải của vua István và hiện nay, anh tự hào là người Hung duy nhất mang trong mình “dòng máu” vị vua lập quốc Hungary!

Bàn Tay Phải Thiêng Liêng 09/18 by AV Travel | Blog Talk Radio.

Hoàng Linh

Photos:
Statue of St Stephen in Budapest, 2004, D Noton
Statue of King St. Stephen of Hungary in Esztergom, Main Square, Holy Trinity statue, 2008,  Villy
Interior of St Stephen’s Basicila, J Moran.

Ẩm Thực Hung – Online Radio

Hungarian Dobos Cake

Hungarian Dobos Cake

Đối với Hungary, một xứ sở nằm giữa lòng Đông Âu, ẩm thực là một trong những niềm tự hào của người dân nước này. Ẩm thực truyền thống của Hung được đặc trưng bởi những vị đặc biệt và những gia vị mạnh, do đó, nhiều món rất thích hợp với khẩu vị của người Việt, và những thực khách “sành điệu”.

Chương trình Vòng Quanh Thế Giới phát thanh trên mạng do AV Travel thực hiện.

Chương Trình phát ngày 13 tháng 8, 2013 lúc 9g tối (giờ miền Tây Hoa Kỳ)

Xin bấm vào link dưới đây để nghe và phổ biến cho bạn bè, người thân.

Ẩm Thực Hung 08/13 by AV Travel | Travel Podcasts.

Bài viết về Ẩm Thực Truyền Thống Hung Gia Lợi

Hungarian Bread

Ẩm Thực Truyền Thống Hung-Gia-Lợi

Trong thời đại toàn cầu hóa ngày nay, có những giá trị văn hóa mang tính phổ quát nhưng mang tính đặc thù của từng dân tộc. Một trong những giá trị ấy là ẩm thực.

Đối với Hungary, một xứ sở nằm giữa lòng Đông Âu, ẩm thực là một trong những niềm tự hào của người dân nước này. Ẩm thực truyền thống của Hung được đặc trưng bởi những vị đặc biệt và những gia vị mạnh, do đó, nhiều món rất thích hợp với khẩu vị của người Việt, và những thực khách “sành điệu”. Các bà nội trợ của Hung có thể sử dụng thành thạo vài chục loại gia vị và nhiều kỹ thuật nấu nướng, họ cũng khéo tay và giỏi gia chánh không kém gì phụ nữ Việt Nam ta.

Traditional Hungarian Gulyas

Traditional Hungarian Gulyas

Ẩm thực ngày nay của Hungary được nhận định là khác hoàn toàn với những tập tục ăn uống và nấu nướng của dân Hung thời lập quốc, cách đây 1.100 năm. Chẳng hạn, vào thời đó, ớt, một loại gia vị đặc thù và thông dụng nhất của Hung, còn chưa được biết đến ở Hung.

Sự hình thành và phát triển của ẩm thực Hung diễn ra liên tục, trong khi đánh mất một phần tính chất cổ sơ, ẩm thực Hung trở nên quốc tế hơn và vẫn giữ được những vị đặc thù của mình. Nhiều món ăn Hung bắt nguồn từ thời chinh chiến với Thổ Nhĩ Kỳ, một đế quốc hùng mạnh thời Trung cổ tại châu Âu, và trạng thái cuối cùng, “ổn định” của nền văn hóa ẩm thực Hung có được vào thế kỷ XIX.

Những đặc điểm chủ yếu của ẩm thực Hungary là gì?

Đầu tiên, phải nói đến 3 nguyên liệu quan trọng nhất và căn bản nhất của ẩm thực Hung, đó là mỡ, hành và ớt. Hung có rất nhiều món ăn nổi tiếng dùng hành chưng mỡ làm “nền”, đó là các món kho và nấu với loại ớt đặc biệt của Hung; tùy theo thời gian chưng hành mà thức ăn có nhũng vị đặc thù khác nhau. Rất nhiều món ăn Hung sử dụng sữa chua, nhờ sữa chua để tạo ra vị thơm ngon và béo ngậy.Cubanelle Peppers

Bản thân nước Hung cũng có những sản phẩm nổi tiếng thế giới trong công nghiệp thực phẩm. Hung là một trong vài nước dúng đầu thế giới về xuất khẩu trứng và gia cầm, gà của Hung có vị ngon được bán ở nhiều nước.

Ớt của Hung, cũng như gan ngỗng, là món quý, đặc sản và sang trọng ở nhiều nước. Xúc xích, lạp xường và thịt mỡ hun khói của một số vùng ở Hung được biết đến ở rất nhiều nước châu Âu, tạo nên vị đặc biệt và không thể bắt chước cho nhiều món ăn. Rượu vang của Hung – ở các vùng Hạ Sơn hay Eger -, từ nhiều thế kỷ nay, đã được các vị hoàng đế Pháp coi như “tửu vương”, hay “vương tửu”, một đánh giá rất vinh dự từ Pháp, xứ sở của các loại rượu.

Cũng như ở Việt Nam và nhiều nước khác, Hungary có những tập tục ẩm thực khá kỳ lạ trong các kỳ lễ hội, mà đặc biệt là dịp cuối năm, mùa Giáng sinh. Chẳng hạn, vào dịp đó, dân tình ăn nhiều đỗ, đậu và cơm vì coi đó là những lại ngũ cốc đem lại tiền tài trong năm mới. Thịt lợn quay cũng được ưa chuộng vì lợn được coi là con vật may mắn. Ở nông thôn, trong các dịp mổ lợn, từ trẻ em đến người lớn đều thích nắm đuôi lợn trong dịp Giáng sinh và năm mới để lấy “hên”. Đồng thời, theo tập tục từ cả ngàn năm nay, trong mấy ngày cuối năm, dân bản địa kiêng ăn gia cầm vì sợ vận may sẽ… bay đi mất!

Ngoài ra, các bà, các cô nội trợ rất hay nhào bột để làm mỳ sợi, bánh ngọt trong dịp Giáng sinh: theo truyền thuyết, ai nhào bột thật dẻo, thật nhuyễn và kéo được thành sợi mỳ càng dài, thì càng sống lâu và hạnh phúc. Tựu trung, nói đến những ngày lễ hội ở Hung, đặc biệt là Giáng sinh hay Phục sinh, là phải nói đến những bữa tiệc thịnh soạn trong gia đình và gia tộc, kéo dài mấy ngày liền; đây là một truyền thống mà phần đông những người đứng tuổi đều muốn duy trì, cho dù lớp trẻ cảm thấy “cổ lỗ”, bó buộc và có thể không mấy thoải mái, hào hứng!

Hỏi một người Hung về món ăn đặc thù dân tộc của họ, thế nào họ cũng tự hào kể hàng loạt món nổi tiếng như xúp thịt bò (gulyás), thịt bò kho, bắp cải nhồi thịt, thị gà hầm với sữa chua và ớt và còn nhiều nữa. Tuy nhiên, truyền thống và nổi tiếng nhất, được người Hung tự hào giới thiệu cho bạn ngoại quốc nhiều nhất, vẫn là xúp cá (halászlé), không thể thiếu trên bàn tiệc những ngày Noel và cuối năm.

Hungarian Pancake - Hortobagy Style

Hungarian Pancake – Hortobagy Style

Cá, nhất là cá chép, là món ăn được dân Hung rất ưa chuộng, có lẽ từ thời lập quốc. Người Hung quan niệm rằng cá là món ăn “lành”, vì vảy cá đem lại hạnh phúc và tiền tài, nhất là nếu ăn cá trong dịp Giáng sinh. Món xúp cá của Hung, thuộc hàng những món ăn được nấu với ớt, thực ra mới chỉ xuất hiện từ đầu thế kỷ XIX, khi ớt bắt đầu thông dụng trong ẩm thực châu Âu. Tuy nhiên, món ăn này đã rất nhanh chóng lan rộng ở Hung và trong vòng vài chục năm, hầu như tại tất cả những miền quê lớn của Hung đều đã có những cách nấu riêng cho mình.

Xúp cá Hung, nói chính xác hơn là một loại canh riêu khá đặc và cay, có vị đặc biệt, ăn cùng với bánh mỳ hoặc mỳ luộc. Nếu muốn nấu món này một cách cầu kỳ, đúng kiểu, phải có cá chép tại hai con sông lớn của Hung là Danube và Tisza, kèm một loại ớt bột quý, được liệt vào hàng thương hiệu nổi tiếng của Hung. cá chép được rửa sách, đánh vẩy, cắt thành những miếng dày chừng hai ba phân; đầu và đuôi cá được hầm nhừ với nhiều loại cá khác trong một nồi lớn.

Để nước canh được trong, người ta thả hành củ vào nồi. Sau khi đã cho mắm uối, ớt và một vài gia vị đặc biệt khác, nồi canh được đun trên lửa nhỏ vài tiếng liền; cuối cúng, người ta mới thả những khúc cá chép vào canh. Tùy từng loại xúp cá và các bà nội trợ có thể gia giảm, cho thêm sữa chua, v…v…; đặc biệt, xúp cá nấu trong những nồi kim loại khổng lồ ngoài trời, trong những dịp hội hè, liên hoan, sẽ đem lại vị đặc biệt, mạnh và khác hẳn nấu trong nhà, trong nồi nhỏ. Người sành món ăn này cho rằng xúp cá ăn ngon nhất là ở những bữa thứ hai, ba khi đã được hâm lại nhiều lần!

Hungarian Dobos Cake

Hungarian Dobos Cake

Thực ra, một khi đã coi một đất nước là tổ quốc thứ hai của mình, nói cái gì cũng dễ thiên vị. Ẩm thực Hung có thực ngon hay không, điều đó, có thể một lần trong đời, quý thính giả “Một giờ vòng quanh thế giới” sẽ có dịp được chứng thực, và thưởng thức. Chỉ xin kể lại một mẩu chuyện nhỏ: một người bạn thân của chúng tôi, sống tại thủ đô Vienna, Áo Quốc, đã mê món xúp cá này đến nỗi, nhiều khi, nổi hứng “bất tử”, vào dịp cuối tuần, chị tức tốc xin chiếu khán, ngồi lên con tài tốc hành liên vận Vienna – Budapest, chỉ để có dịp thưởng thức món xúp ấy trong một tiệm đặc sản ở thủ đô Hungary.

Hy vọng sẽ có dịp cùng quý thính giả “Một Giờ Vòng Quanh Thế Giới” bên bàn tiệc với những món ăn đặc thù của xứ Hungary!

Ẩm Thực Hung 08/13 by AV Travel | Travel Podcasts.

Hoàng Linh

Photos: 1. Hungarian Gulyás made in Osaka, Japan, 2005, M Louis.2.Cubanelle Peppers. USDA photo by Bill Tarpenning. 3. Hortobágyi palacsinta – Hungarian filled pancake, Hortobagy-style, 2007, Themightyquill 4. Dobos cake at Gerbeaud Confectionery Budapest, Hungary, 2007, Savannah Grandfather. Featured Image:  Magyar kenyér, Hungarian Bread, Takkk.

Esztergom, Hungary

Cố Đô Esztergom và Vương Cung Thánh Đường Bazilika 

Ngược dòng Danube chừng một giờ đồng hồ, rời thủ đô Budapest khoảng 60 km về phía Bắc, chúng ta đặt chân lên một vùng đồi núi với phong cảnh hữu tình vào bậc nhất của Hung Gia Lợi (Hungary).

Nằm bên bờ sông Duna, chỉ cách Cộng hòa Skovakia bởi cây cầu mang tên Mária Valéria, thành phố với cái tên Esztergom ấy, từ hơn chục thế kỷ nay, là thủ phủ của Giáo Hội Công Giáo Hungary và cũng là cố đô của nước Hung.

Esztergom là một trong những thành phố lịch sử có truyền thống lâu đời nhất của nước Hung và như người Hung thường nói, lịch sử nước Hung tập trung dày đặc trong lịch sử của thành phố nhỏ này: trong 1.100 năm tồn tại của Hungary, hiếm có thập niên nào mà cái tên Esztergom không được nhắc đến.

Cố đô của vương triều Hung này đã chứng kiến những nhân vật kiệt xuất, những sự kiện trọng đại của lịch sử Hung, những bước thăng trầm và điều đáng nói nhất là cho đến nay, nó vẫn là một điểm đến không thể thiếu trong lịch trình của bất cứ du khách nào muốn tìm hiểu về nước Hung và lịch sử Công Giáo, bởi tại đây, chúng ta có thể chiêm ngưỡng đại giáo đường lớn nhất của nước Hung, tòa Bazilika.

Có lịch sử hơn một ngàn năm, Esztergom là nơi cư ngụ của các vị vua đầu tiên của nước Hung. Tại đây, vào một ngày trung tuần tháng 8 năm1000, vua István Đệ nhất – người sáng lập nước Hung Công Giáo – đã đăng quang và từ đó trở đi, thời điểm đó được coi là ngày Quốc Khánh Hung Gia Lợi. Cũng tại Esztergom, trong vòng hơn 200 năm đầu của lịch sử Hung, xưởng đúc tiền duy nhất của Hungary đã được xây dựng và hoạt động.

Từ đầu thế kỷ XIII trở đi, Esztergom chẳng những là nơi ngự trị của vương triều Hung, là trung tâm văn hóa và khoa học của nước Hung, mà còn là trụ sở của Giáo hội Hung: vị Tổng Giám Mục Esztergom cũng đồng thời là nhân vật trong Giáo Hội Công Giáo quan trọng nhất của đất nước, và ông là người có quyền tối thượng trong lễ đăng quang của các vị vua Hung.

Theo tháng năm, Esztergom cũng phải chịu những thăng trầm của lịch sử Hung. Thành phố này từng bị phá hoại tàn khốc bởi các đạo quân Mông Cổ, khi ấy tung hoành khắp châu Âu, rồi sau đó, bị Thổ Nhĩ Kỳ xâm chiếm. Cuối thế kỷ XVI, nó đã bị tàn phá nặng nề trong cuộc chiến Hung – Thổ và cho dù được xây dựng lại vào đầu thế kỷ XVIII, đáng tiếc, nhiều nét hào hoa của thành phố hoàng gia xưa kia đã vĩnh viễn đi vào quá khứ.

Esztergom Basilica in HungaryDu khách đến Esztergom, từ xa xa, đã có thể chiêm ngưỡng tòa Bazilika, được coi là kiệt tác hoành tráng nhất và vĩ đại của trường phái kiến trúc cổ điển Hung. Vươn cao trên đỉnh núi Várhegy, nơi chứa đựng những di tích lịch sử, văn hóa và tôn giáo của nước Hung 1.100 năm, Bazilika in bóng xuống dòng sông Duna và có dáng dấp một vị thần ngự trị mảnh đất Hungary.

Có thể coi là biểu tượng của Esztergom, đồng thời là nhà thờ lớn nhất của nước Hung, tòa đại giáo đường này cũng là nơi hành đạo của các vị Hồng-Y đứng đầu Giáo Hội Công Giáo Hung. Được xây dựng ròng rã trong vòng 47 năm, dưới 4 đời tổng giám mục của Hung Gia Lợi là các vị Hồng-Y người Hung. Trên đống tro tàn của nhà thờ Szent Adalbert do chính vị vua đầu tiên của nước Hung khởi dựng, Bazilika là tác phẩm của 3 kiến trúc sư nổi tiếng của vương triều Áo – Hung.

Đáng ghi nhớ nhất là vào năm 1856, chính đại nhạc sư Liszt Ferenc (Franz Liszt) đã sáng tác “Bản Thánh ca Esztergom” và đích thân chỉ huy trong lễ khánh thành Vương Cung Thánh Đường Bazilika.

Chưa cần bước chân vào nhà thờ, du khách đã bị choáng ngợp bởi kích thước hoành tráng của Bazilika lớn nhất nước Hung này: với chiều dài 118m, rộng 49 m và cao 100m, Bazilika sừng sững vươn mình trên 24 cây cột mái tròn đồ sộ.

Khó tả xiết những gì mà chúng ta có thể thấy trong nhà thờ này, nhưng có lẽ mọi du khách khi đặt chân đến đây, sẽ mang trong lòng một cảm giác bị chế ngự bởi hằng hà sa số những kỷ vật của quá khứ, với những bức tranh tường kỳ vĩ (trong đó có bức “Đức Mẹ Maria thăng thiên” của Michelangelo Grigoletti, một danh họa Ý thế kỷ XIX, được coi là tấm sơn dầu vẽ trên một vải bố lớn nhất thế giới với kích thước 13,5m x 6,6m); với bức tượng cao 3m mô tả vị vua đầu tiên của nước Hung trong tư thế chiến đấu trên lưng ngựa, từng được coi là biểu tượng của Hungary tại Triển lãm Thế giới tại Paris năm 1937 và được giải thưởng lớn lớn ở đây; với những hầm mộ, đồng thời cũng là những kiệt tác của kiến trúc Hung thời Phục hưng, nơi yên nghỉ của các tổng giám mục, các vị hồng y của nước Hung từ thời Trung cổ đến nay.

Đặc biệt, Bazilika cũng là nơi yên nghỉ trần thế của Đức Hồng-Y Mindszenty József, nổi tiếng vì những hoạt động cho một nước Hung tự do; chính ông là người phải trú ngụ 15 năm liền tại tòa đại sứ Hoa Kỳ ở Hung vì đã tham gia cuộc cách mạng dân chủ 1956. Ngôi mộ của ông, từ năm 1991, là nơi hành hương của nhiều thế hệ tín đồ Công Giáo Hung và của du khách quốc tế.

Sau một hai tiếng chiêm ngưỡng Vương Cung Thánh Đường Bazilika, du khách có thể, và rất nên, lên đỉnh nhà thờ – bằng thang máy hoặc leo 364 bậc thang – để có cái nhìn toàn cảnh về một miền quê tuyệt đẹp, núi non sơn thủy hữu tình, nơi thượng nguồn của dòng Duna, và đường biên giới xanh phân cách Hungary và Slovakia.

Từ đó, vẫn có thể nhìn thấy pho tượng “Đức Mẹ của người Hung” (tức Đức Mẹ Đồng Trinh) nằm tại quảng trường lớn trước tòa Bazilika, như che chở và vỗ về cho con dân nước này. Bất giác, chúng ta có thể nhớ lại những dòng đầu trong bản Quốc ca Hung với lời thơ của thi hào Kölcsey Ferenc: “Thượng đế, hãy cầu phúc cho dân Hung – Luôn tươi vui và sung túc – Và giơ thanh gươm chở che – Khi họ chiến đấu với quân thù…”.

Bản Quốc ca của một dân tộc đã có nhiều thế kỷ chìm đắm trong chinh chiến, đã đại bại trong cả 2 cuộc thế chiến kinh hoàng của thế kỷ XX, mà mang âm hưởng một bản thánh ca với ngôn từ hiền hòa, mang đượm tính hòa bình, nhân ái và yêu chuộng tự do, không hề có một câu chém giết – phải chăng đó cũng là một thông điệp mà thế giới có thể nhận từ nước Hung nhỏ bé này?

Hoàng Linh

 

 

Photos:

-Hungarian Parliament in Budapest, 2008,  uploaded by Jozefff at nl.wikipedia
-The Esztergom Cathedral at night, Feb 2006 by Villy
-Budapest Chain Bridge, Aug 2003 by Il conte di Luna from Brescia
-The Holy Crown, Feb 2002, by Qorilla Schopenhauer

Bàn Tay Phải Thiêng Liêng – Online Radio

St Stephen of Hungary Holy Right HandQua đời vào năm 1038 sau 4 thập niên soi lối, chỉ đường cho quốc gia Hungary, thi thể của vua István Đệ nhất được ướp và đặt trong một quan tài đá cẩm thạch tại Nhà thờ Đức Bà ở cố đô Székesfehérvár. Bốn mươi lăm (45) năm sau, khi vua László, một vị vua lớn khác trong lịch sử Hung, làm lễ phong thánh cho vua István, chiếc quan tài đá được mở ra và khi đó, người ta mới nhận ra là bàn tay phải của ông không còn nữa! Vậy nó biến đi đâu? Mời bạn đọc tìm hiểu qua: 

Chương trình Vòng Quanh Thế Gii phát thanh trên mng do AV Travel thc hin.

 Chương trình phát ngày 18 tháng 9, 2012 lúc 11g (giờ miền Tây Hoa Kỳ)

 Xin bm vào link dưới đây đ nghe và ph biến cho bn bè, người thân.

Bàn Tay Phải Thiêng Liêng 09/18 by AV Travel | Blog Talk Radio.

Bài Viết Về “Bàn Tay Phải Thiêng Liêng”